नेपाल सरकार
शिक्षक सेवा आयोग
आन्तरिक प्रतियोगितात्मक बढुवा परीक्षा -२०८२
विषयगत प्रश्नपत्र
तलका सबै प्रश्नहरू हल गर्नुहोस् ।
१.
सामुदायिक विद्यालयहरूमा दिवा खाजा कार्यक्रमसम्बन्धी नीतिगत तथा कानुनी व्यवस्था उल्लेख गर्दै दिवा खाजा कार्यक्रमको महत्त्व र यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा देखिएका चुनौतीहरू बुँदागत रूपमा लेख्नुहोस् ।
४+३+३
२.
विविधतापूर्ण समाजको प्रतिविम्बन कक्षाकोठामा हुने हुँदा फरक फरक भाषिक, सामाजिक, सिकाइ क्षमता, बौद्धिकता र शारीरिक अवस्था भएका विद्यार्थीहरूको उपस्थिति कक्षामा रहनु स्वाभाविक हुन्छ । यस प्रकारका विविधता भएका सबै विद्यार्थीलाई सिकाइका विषयवस्तु, सिकाइ क्रियाकलाप र मूल्याङ्कनमा समताको वातावरण निर्माण गर्नु शिक्षकको जिम्मेवारी हो । विविधतामैत्री कक्षाकोठामा सिकाइप्रति सबै बालबालिकाको समान पहुँच र सहभागिता सुनिश्चित गर्न प्रयोग गर्न सकिने कुनै चारओटा नवीनतम शिक्षण क्रियाकलापको चर्चा गर्दै "हाम्रो सेरोफेरो" विषयको कुनै एक विषय क्षेत्रमा आधारित रहेर एकीकृत नमुना पाठयोजना निर्माण गर्नुहोस् ।
४+६
३.
आधारभूत शिक्षा पाठ्यक्रम (कक्षा ४-५), २०७८ मा तोकिएबमोजिमका आन्तरिक मूल्याङ्कनका आधार र भार उल्लेख गर्दै यसको प्रभावकारिताको विश्लेषण गर्नुहोस् ।
५+५
४.
शिक्षामा समसामयिक मुद्दाहरूको बारेमा छोटकरीमा चर्चा गर्नुहोस् । शिक्षण सिकाइमा सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको प्रयोगबाट हुने फाइदाहरू उल्लेख गर्दै सामुदायिक विद्यालयमा यसको प्रयोगमा देखिएका समस्याहरूलाई कसरी व्यावहारिक रूपमा समाधान गर्न सकिन्छ, लेख्नुहोस् ।
४+३+३
५.
शिक्षक व्यवस्थापन तथा पेसागत विकासका प्रयासहरूको छोटकरीमा चर्चा गर्दै शिक्षकको पेसागत उत्तरदायित्व र परिपालनामा देखिएका चुनौतीहरूको समीक्षा गर्नुहोस् ।
५+५
६.
कार्यमूलक अनुसन्धानको परिचय दिँदै कार्यमूलक अनुसन्धान र मामला अध्ययनबिचको तीनओटा फरक उल्लेख गरी तिनको व्यावहारिक उपयोग लेख्नुहोस् ।
३+३+४
नेपाल सरकार
शिक्षक सेवा आयोग
आन्तरिक प्रतियोगितात्मक बढुवा परीक्षा -२०८२
वस्तुगत प्रश्नपत्र
उम्मेदवारले आफ्नो प्रश्नपत्रको माथि दायाँतर्फ बक्सभित्र दिइएको सेट (A, B, C वा D मध्ये कुनै एक) वस्तुगत बहुवैकल्पिक उत्तरपुस्तिका (OMR Sheet) को निर्दिष्ट स्थानमा अनिवार्य रूपमा उल्लेख गर्नु पर्नेछ । सो उल्लेख नगरेमा वा सो बाहेकका अन्य सङ्केत लेखेमा उत्तरपुस्तिका रद्द हुनेछ । साथै, सही उत्तरलाई वस्तुगत बहुवैकल्पिक उत्तरपुस्तिकाको निर्दिष्ट कोठा (A, B, C वा D मध्ये कुनै एक) मा कालो मसीले भर्नु पर्नेछ ।
१.
सन् २०२५ को अन्तर्राष्ट्रिय साक्षरता दिवसले जोड दिएको कार्यक्रम कुन हो ?
२.
तलकामध्ये कुन कारणले सिकाइको प्रभावकारितामा सकारात्मक प्रभाव पार्दछ ?
३.
विद्यालय शिक्षाको माध्यम भाषा तलकामध्ये कुन भाषा हुने व्यवस्था रहेको छ ?
४.
अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षासम्बन्धी व्यवस्था प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भए नभएको विषयमा अनुगमन गर्ने समितिले तयार पारेको अनुगमन सूचकाङ्क कसले स्वीकृत गर्दछ ?
५.
विद्यालयमा विपद् पूर्व तयारीको सबैभन्दा प्रभावकारी पक्ष कुन हो ?
६.
शैक्षणिक योजनाको सामाजिक न्यायलाई प्रवर्द्धन गर्ने विषय तलकामध्ये कुन उद्देश्यसँग सम्बन्धित छ ?
७.
बालबालिकामा असल आचरण तथा बानीको विकासमा दिइएकामध्ये सबैभन्दा बढी उपयोगी सिकाइ सहजीकरण विधि कुन हो ?
८.
विद्यार्थीको पोर्टफोलियो व्यवस्थापनको मुख्य उद्देश्य के हो ?
९.
शिक्षक पदको विज्ञापन गर्ने प्रयोजनार्थ शिक्षक सेवा आयोगमा रिक्त शिक्षक पदको विवरण पठाउने जिम्मेवारी कसको हो ?
१०.
लेटर ग्रेडिङ्ग प्रक्रियामा B+ को व्याख्या कुन हो ?
११.
शैक्षणिक सामग्री निर्माण गर्दा तल दिइएका मध्ये कुन कुरालाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ ?
१२.
उपचारात्मक शिक्षण सिकाइको मुख्य उद्देश्य के हो ?
१३.
सिकाइका लागि मूल्याङ्कन (Assessment for Learning) गर्नुको अभिप्राय के हो ?
१४.
शिक्षक सेवा आयोग नियमावली, २०५७ बमोजिम शिक्षक सेवा आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकारअन्तर्गत तल दिइएकामध्ये कुनचाहिँ पर्दछ ?
१५.
नेपालको संविधानको शिक्षासम्बन्धी हकले प्रत्येक नागरिकलाई कुन शिक्षामा पहुँचको व्यवस्था गरेको छ ?
१६.
विशेष आवश्यकतामा आधारित शिक्षाको प्रमुख औजार (Tool) के हो ?
१७.
विद्यालयमा शिक्षकलाई पेसागत स्वायत्तता, उच्चस्तरीय समन्वय र अन्तर वैयक्तिक सम्बन्ध स्थापित गर्ने कार्य कुन नेतृत्वले गर्दछ ?
१८.
विद्यार्थीको मनोवैज्ञानिक पक्षको व्यवस्थापन किन अपरिहार्य हुन्छ ?
१९.
स्थानीय विषयको पाठ्यक्रम, पाठ्यपुस्तक एवम् पाठ्यसामग्री विकास गर्ने मुख्य दायित्व कसको हो ?
२०.
शैक्षिक व्यवस्थापनका सिद्धान्तहरूमध्ये परिवर्तन व्यवस्थापनको सिद्धान्त प्रतिपादन गर्ने व्यवस्थापनविद् तलकामध्ये कुन हुन् ?
२१.
सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्नु तलकामध्ये कुन शिक्षाको कर्तव्य हो ?
२२.
पाठ्यक्रमका सबै विषय क्षेत्र समेटेर बनाइएको प्रश्नको प्रकार तलकामध्ये कुन हो ?
२३.
सोलहौँ पञ्चवर्षीय योजनाको सोचबमोजिम शिक्षा क्षेत्रसँग सम्बन्धित प्रमुख उद्देश्य कुन हो ?
२४.
समताको सिद्धान्तअन्तर्गत नपर्ने तत्त्व कुन हो ?
२५.
विद्यालय शिक्षा योजना (SESP) को उद्देश्य तलकामध्ये कुन होइन ?
२६.
शिक्षक सेवालाई समावेशी बनाउन सामुदायिक विद्यालयमा स्वीकृत दरबन्दीमा खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति हुने शिक्षक पदमध्ये अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई आरक्षित सिटमध्येबाट कति प्रतिशत सिट आरक्षण गरिएको छ ?
२७.
तल दिइएकामध्ये कुन उमेर समूहलाई उत्तरबाल्यावस्था भनिन्छ ?
२८.
सिकाइको रूपमा मूल्याङ्कन (Assessment as learning) कुन मूल्याङ्कनसँग सम्बन्धित छ ?
२९.
अनुसन्धान कार्यलाई बुझाउने उपयुक्त वाक्यांश कुन हो ?
३०.
विद्यालय सुधार योजनाको चक्रको तल दिइएका मध्ये उपयुक्त क्रम कुन हो ?
३१.
कक्षाकोठा व्यवस्थापन गर्दा शिक्षकले सिकाइका सम्बन्धमा दिइएकामध्ये तलको कुन कुरा सबैभन्दा बढी ध्यान दिनुपर्छ ?
३२.
शिक्षकले अध्ययन बिदा लिनको लागि कति वर्ष स्थायी सेवा अवधि पूरा गरेको हुनुपर्ने व्यवस्था छ ?
३३.
सिकाइमा किन उत्प्रेरणाका सिद्धान्तहरूको प्रयोग गरिन्छ ?
३४.
पहिलो पटक राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूप कहिले निर्माण गरिएको हो ?
३५.
वार्षिक शैक्षणिक योजनाले तलकामध्ये कुन पक्षमा सघाउ पुर्याउन बढी मद्दत गर्छ ?
३६.
विद्यालयले सिकाइ स्तरअनुसार सिकाइमा सहयोगका लागि प्रयोग गर्न सक्ने सिकाइ रणनीति कुन हो ?
३७.
तलकामध्ये कुनचाहिँ निकायको अध्यक्ष शिक्षा मन्त्री वा राज्यमन्त्री रहने व्यवस्था छ ?
३८.
समस्या समाधान (Problem solving) गर्न सक्नु तलकामध्ये कुन प्रकारको सिप हो ?
३९.
विशिष्टीकरण तालिकाको प्रयोग किन आवश्यक छ ?
४०.
एउटै वा एउटै समूहका बालबालिकाहरूको निरन्तर समयको अध्ययनपछि विभिन्न उमेरमा आएको शारीरिक, बौद्धिक, संवेगात्मक, क्रियात्मक, शैक्षिक तथा विभिन्न व्यवहारको परिवर्तनको सामान्यीकरण गर्ने विधि तलकामध्ये कुन हो ?